14 Şubat Sevgililer Günü… Her yıl birçok ülkede kutlanan bu özel gün, pazarlama dünyası ve perakende sektörü için oldukça heyecan verici ticarî günlerden biri.

Birçok firma bu güne özel farklı stratejilerle müşteri etkileşimini artırmaya çalışıyor. Gerek indirimler, gerek bu güne uygun ürün tanıtım seçenekleri, gerekse kişiselleştirilmiş mesaj ve kampanyalarla bir yandan var olan müşteri kitlesi tatmin edilmeye, diğer yandan da yeni müşteri deneyimleri gerçekleştirilmeye çaba gösteriliyor.

Pazarlama dünyası için önemi ve değeri bir yana, bu özel güne dair toplumda farklı görüşlerin mevcut olduğunu söylemek mümkün. Bazı tüketiciler bu günü sıradan bir ritüel, bazı tüketiciler hediyeleşme açısından bir vesile, bazıları kapitalist sistemin bir oyunu, bazıları ise yapılan hediye harcamalarına vurgu yaparak ülke ekonomisine katkı sağlayan bir gün olarak değerlendiriyor.

Kısaca tarihçesine bakıldığında, kökeninin Antik Yunan dönemine kadar dayandığı varsayılan Sevgililer Günü, efsaneye göre Roma döneminde yaşamış bir din adamı olan “Aziz Valentine” adına kutlanan bir bayram günü olma özelliği taşıyor. Bu nedenle bazı ülkelerde “Valentine’s Day” (Aziz Valentin Günü) olarak da biliniyor.

Günümüzdeki endüstriyel hâlini almasının başlangıcını ise 1800’lü yıllarda Esther Howland’ın 14 Şubat’ta Sevgililer Günü kartı göndermesi ve sonrasında bunun bir gelenek hâline dönüşmesi oluşturuyor. Bugün artık Sevgililer Günü sade bir ritüel olmanın ötesinde global çapta bir endüstri hâlini almış durumda. 14 Şubat Sevgililer Günü özelinde yapılan hediye harcamalarına ilişkin istatistikler bu gerçeği ortaya koyar vaziyette.

Ülkemizde yayınlanan son araştırmalardan birine göre, 8-14 Şubat 2022 haftasında yapılan harcamalar, aynı yıl bir önceki ay (8-14 Ocak haftası) yapılan harcamalarla karşılaştırıldığında 20 yaş altı gençlerin kredi kartı alışverişinde öne çıktığı ve bu gençlerin yaptığı alışveriş yoğunluğunun yüzde 69 oranında bir artış gösterdiği görülüyor. Yine bu dönemde kadınların yüzde 17, erkeklerinse yüzde 14 oranında alışverişlerini artırdığı ve yapılan harcamaların yüzde 28’inin kadınlar, yüzde 72’sinin erkekler tarafından gerçekleştirildiği bulgulanıyor.[i]

Diğer yandan, söz konusu endüstrinin lokomotifi sayılabilecek ABD için yayınlanan istatistiklerden birinde, Amerika’da 2023 yılında gerçekleşen Sevgililer Günü harcamaları bir önceki yıla göre iki milyar dolarlık bir artışla yaklaşık 26 milyar dolar olarak belirtiliyor.[ii]

Görüldüğü üzere, Sevgililer Günü’nün ekonomik boyutu bugün milyar dolarlarla ifade ediliyor. Bu günün özellikle günümüz şartlarında önemli bir ekonomik gerçekliği olduğu yadsınamaz, ancak geleneksel değerlerimiz açısından özümüzle bağlantısı olmayan ve küresel çapta bir endüstri oluşturmuş bir ritüeli salt ekonomik boyutuyla ele almak da doğru olmayacaktır.

Sevgi ve aşk, bireyin en kutsal duygularından biridir ve bu duygunun bugün Sevgililer Günü özelinde bir tüketim etkinliğine dönüştürülerek metalaştırılması söz konusudur. Dolayısıyla popüler kültüre hizmet eden bu gün ve benzeri kutlamalarda toplumsal hassasiyetler açısından daha dikkatli bir bakış hepimiz için zorunludur.