Sarı bez (2)

Niyazi, âşık olduğu kadının son zamanlardaki hâllerinin kimlik bunalımıyla ilintili olduğunu zannettiği için böyle düşünüyordu. Eski kimliğini, varlığını, yaşam biçimini reddetmeye dönük bir kibir duygusuyla böyle davrandığını sanıyordu. Oysa problem çok daha derinde ve karmaşıktı.

SEN ne zaman, hangi ara bu hâle geldin Cemile? Kimden, neden, nasıl, ne zaman (âh şu habercilik takıntısı!) etkilendin de obsesif boyutlara taşıdın şu temizlik takıntısını? Kendi hayatını temizlik bezi ile çamaşır suyu arasına sıkıştırdığın gibi benim burnum da artık çamaşır suyundan başka koku alamaz oldu. Üzerine sinmiş tezek kokularını böyle mi yok etmeyi düşünüyorsun yoksa? Geldiğin yeri, köyünün çamurlu yollarını, akşamları ellerinde çapa, ter kokan bedenleriyle sofra hazırlayan kadınları, sarı bezle mi kazıyacaksın duvarlardan? Evde dokunduğum her şey çamaşır suyu kokuyor. Metal kapı kolları bile aşındı sürekli silinmekten. Yetmezmiş gibi bir de kapının girişinde soyunup dökünmek kuralı çıkardın başıma. Âh Cemile!


Ördeklerin, kazların yüzdüğü dereden su taşıyarak yıkadığın çamaşırların suyu hâlâ ellerinden süzülürken, derenin çamurlu yollarındaki ayak izin bile kurumamışken, çeşmeden içmek için doldurduğun testinin yorgunluğu henüz omuzlarında iken… Renginin solukluğuna, boynunun büküklüğüne dayanamayıp ayaklarım kanayıncaya kadar sana yürüdüğüm yollar hatırına… Böyle olmayacak Cemile, inat etmesen, he desen, bir doktora gitsek… Belki de çok basittir çözümü.


Bugüne kadar binlerce haber yaptım, bunların içerisinde çöp ev haberleri de vardı. Ama bugüne kadar hiç kimsenin hijyen şartlarını yerine getirmediği için öldüğü haberini yapmadım. Bu ülkede her gün binlerce insan ölüyor ve hiç kimsenin ölüm nedeni evindeki kötü koku değil, üstünün başının kirli olması değil. Ama benim, altına sakız yapıştığı için sadece iki gün giydiğim ayakkabıyı çöpe atmışlığım var senin yüzünden ve senin, sana aldığım gülleri, karanfilleri, kuruduktan sonra yaprakları sağa sola dökülecek diye kabul etmemişliğin var. Beni her akşam elinde elbise fırçası ve parfümle beklemenden bıktım.


Yaşam alanım her gün biraz daha daralıyor, farkında mısın? Nefes alamayacak hâle geldim artık, görmüyor musun? Burası benim evim mi, zindanım mı? Sen kimsin, eşim mi, celladım mı? Şu sarı bezi giyotin gibi tepemde sallayıp duruyorsun yıllardır. Bir insan hayat arkadaşını ya sever ya da ondan nefret eder. Ben senden nefret bile edemiyorum. Ben senden korkuyorum çünkü. Bunca yıllık meslek hayatımda karşılaşmadığım insan tipi kalmadı. Defalarca ölüm tehditleri aldım yaptığım haberlerden dolayı. Siyasetçisiyle ayrı uğraştım, mafyasıyla ayrı, bir kere bile korkmadım, bir kere bile geri adım atmadım. Ama senden korkuyorum Cemile ve bil ki korku insan sağlığının en büyük düşmanıdır. Sustuysam bugüne kadar, sana verdiğim sözlerin hatırınadır.

***


Eşinin kaş göz işaretiyle verdiği talimatları uygulamak zorunda kalmadan önce her akşam iş dönüşü üç aşağı beş yukarı bu cümleler geçiyordu aklından Niyazi’nin. Niyazi, âşık olduğu kadının son zamanlardaki hâllerinin kimlik bunalımıyla ilintili olduğunu zannettiği için böyle düşünüyordu. Eski kimliğini, varlığını, yaşam biçimini reddetmeye dönük bir kibir duygusuyla böyle davrandığını sanıyordu. Oysa problem çok daha derinde ve karmaşıktı. Niyazi kariyerini, iş yerindeki itibarını, çevresindeki saygınlığını daire kapısının önünde bırakıp temizlik takıntısını birkaç level yukarılara taşımış eşinin kapı önüne çizdiği sınırın ötesinde bırakıp girmek zorunda kalıyordu her akşam içeriye. 


Evliliklerinin ilk yıllarında eğlence gibi gelmişti kendisine bu durum, hatta sevinmişti, sevmişti bile bu huyunu eşinin. İş yerindeki arkadaşlarına övgüyle bahsettiği zamanlar olmuştu gayet olağan bir durum gibi. Bizim hanım bir titiz, bir titiz azizim sorma! Yahu hani mümkün olsa çamaşır suyuyla duş aldıracak bana, öylesine hassastır temizlik konusunda, derdi sıklıkla. Şimdilerde ise akşamları keşke gidecek başka bir yerim olsaydı diyerek tutuyor evinin yolunu. 

*** 


Her şeye rağmen, yüzdesi çok düşük de olsa yaşanabilir, katlanılabilir bir yanı vardı Niyazi için hayatın, şu zorunlu emeklilik işi sürpriz bir şekilde hayatına girmeseydi. Çalıştığı gazete ekonomik nedenlerden dolayı kısa süre önce küçülme kararı almıştı. Medyanın dijitalleşmesi, gazete ve televizyonculuğun daha çok sosyal medya üzerinden dönmeye başlaması, gazetecilerin her birinin neredeyse kendi kişisel televizyonlarını kurması, köşe yazarlığının bir tripodla basit bir stüdyo ortamına taşınması, klasik haberciliğin gazete sütunlarından, televizyon ekranlarından yavaş yavaş çekilmesi ve eskisi gibi rağbet görmemeye başlaması sonucu Niyazi’nin çalıştığı gazete de doğal olarak masrafları azaltma yoluna gitmişti. Anadolu’daki ofislerin çoğu kapatılmış, lüzumsuz gördükleri birimler lağvedilmişti. Eleman çıkarmaya ise yaşı ileri olanlardan başlamışlardı. Yaklaşık otuz beş yılını mesleğe vermiş olan Niyazi için de yolun sonu görünmüştü. Bir sabah mail adresinde insan kaynaklarından gönderilen tebligatı gördüğünde hiç şaşırmadı, beklediği bir durumdu. Çünkü günler öncesinden çıkarılacakların listesi dolaşmaya başlamıştı ortalıkta. Gençlerden birkaçı gelip üst katlarda yazar kadrosunu da azaltacaklarını, gönderecekleri kişiler arasında kendisinin de olduğunu söylemişti. Mesleğe otuz beş, şu an çalıştığı gazeteye ise neredeyse yirmi yılını vermişti. Gazete onun ikinci eviydi, hatta birinci evi demek daha doğru olurdu. Zira evinden çok iş yerinde zaman geçiriyordu. Bir de malum sıkıntılar baş gösterdikten sonra, işleri olduğunu söyleyip gazetede sabahladığı çok olmuştu Niyazi’nin. Okuyucu mektubu okumakla başlayıp, tashih servisi, arşiv sorumluluğu, pikaj, montaj, sayfa sekreterliği derken bir müddet sonra fotoğraf makinasıyla bütünleşmiş cevval bir muhabir olup çıkmıştı gençliğinde. Haber atlatmasıyla ünlenmişti kısa sürede. Birçok muhabir onu kaynak gösterirdi haberlerinde. Onun haberlerini ancak ertesi günü girebilirlerdi gazetelerine. Çalıştığı gazeteye de zaten transfer olarak gelmişti. Adliye muhabirliği, parlamento muhabirliği, kültür-sanat muhabirliği, ekonomi muhabirliği gibi birçok alanda çok başarılı haberlere imza atmıştı. Son beş yılını ise köşe yazarı olarak sürdürüyordu.

***


İçinde tarif edemediği bir duyguyla uyandı o sabah Niyazi. Keskin gün ışığı kalın perdenin arkasından içeriyi aydınlatmış, sabah çoktan olmuştu anlaşılan. Bir şeyi, önemli bir şeyi hatırlamak ister gibiydi. İçindeki yumruyu patlatabilse etrafa saçılanlar ona ne olduğunu söyleyecekti aslında, ama dışarıdan gelen gürültüler buna müsaade etmiyordu. Önce tam olarak nerede olduğunun ayırdına varmaya çalıştı. Şehrin gürültüsünden nispeten yalıtılmış bir sitede uzun süre oturmuş olmalarından kalma alışkanlıkla sakin sabahlara uyanmaya alışmıştı.


Hayatında belki de ilk defa bu kadar derin ve kaygısız uyumuştu. Çünkü ertesi gün için yapacağı bir iş, planlanmış bir program, yetişmesi gereken bir toplantı, yazması gereken bir haber, dile getirmesi gereken bireysel ya da toplumsal bir sorun yoktu zihninde. Uyanmak zorunda olduğu bir saat yoktu artık, uyumak zorunda olduğu bir saat de. Yazabileceği her şeyi yazmış, söyleyebileceği her şeyi söylemiş gibi uzanmıştı yatağına o gece. Olabildiğince duru bir zihinle dalmıştı uykuya. Uzaydaymışçasına kocaman bir boşlukta süzülür gibiydi. Artık istediği şeyi yapabilecek özgürlüğe sahipti. Biraz metazori olmuştu lakin olmuştu, özgürdü sonuçta.


Yataktan doğrulmadan evin içinde gezdirdi gözlerini. Eşyalar tanıdıktı. Kapının yeri doğruydu da gürültüler yabancıydı. Oturdukları sitede böylesine çocuk uğultuları ve klakson sesleriyle uyandığını hiç hatırlamıyordu. Biraz zamanını alsa da sonunda hatırlamıştı Niyazi. Burası birkaç ay önce mecburen taşındıkları yeni evleriydi, cadde üstündeydi ve hemen arka taraflarında da bir ilkokul bulunuyordu. Oturdukları site birkaç ay önce kentsel dönüşüme girince mecburen bulabildikleri kirası en uygun eve taşınmak zorunda kalmışlardı. 


Doğrulup yatağın kenarına oturdu. Dışarıdaki gürültünün, içindeki sevince benzer duyguyu bastırmasını istemiyordu. “Bugün benim emekliliğimin ilk günü. Hayatımdaki en önemli günlerden biri” diye geçirdi içinden. Bulmuştu içindeki boşluğun ve o boşluğu dolduran kekremsi sevincin nedenini. Dile kolay, tam otuz beş yılını vermişti mesleğe…


Kalkıp terliklerini geçirdi ayağına, anlamsızca evin odalarını dolaştı. Çocukları evlendiğinden beri Cemile ile artık iki kişi olarak hayatlarını sürdürüyorlardı. İki kişi olarak başladıkları hayatları altı kişilik bir nüfusa ulaşmış, sonra çocukları teker teker evlenince başladıkları yere dönmüşlerdi. Evdeki sessizlik ürkütücü, tuhaf, garip ve soğuk gelmişti Niyazi’ye. Gürültü çıkarmamak için adımlarını dikkatli atıyor, odaların kapılarını oldukça yavaş açmaya çalışıyordu. Evin çamaşır suyu kokan bütün odalarına yas çökmüş gibiydi. Sanki çamaşır suyunun o kesif kokusu diğer kokularla birlikte bütün duyguları öldürmüştü, hüzün hariç. “Anladım,” dedi Niyazi, “bu ev yaşamıyor”.


Hâlâ uykusu vardı Niyazi’nin. Yatağa dönmek istese de Cemile’nin uyanma ihtimalini göze alamadı. Salonda, her zaman oturduğu koltuğa çöküverdi usulca. Cemile’nin varlığı ve gün boyu aynı evin içinde zaman geçirecek olmaları nedeniyle, içinde var olan az önceki huzurlu, kaygısız sevinç yerini yavaş yavaş endişeye bırakıyordu. Cemile kesin yeni kurallar koyacaktı o evde olduğu müddetçe… Kim bilir belki de asıl savaş bugünden sonra başlayacaktı. Oturduğu koltukta biraz kaykıldı, rahat bir pozisyon buldu kendine, ellerini önünde kavuşturup başını geriye yasladı, gözlerini kapatıp kalan uykusunu koltukta tamamlamaya çalıştı.


Bugün onun emekliliğinin ilk günüydü ve özel bir kahvaltı beklentisi içinde olması doğaldı, bunu hak ettiğini düşünüyordu. Fakat kahvaltının sıradanlığı Niyazi’nin beklentisini boşa çıkarmıştı. O da umudunu akşama erteledi. Yanılmasına rağmen sesini çıkarmadı. Bu kadar düşüncesiz olamazdı eşi. Kesin akşam yemeğine saklıyordu performansını. Özenle hazırlanmış, kutlama niteliğinde bir akşam yemeğini bunca yıldan sonra hak etmiş olmalıydı.


Kahvaltı sonrası az önceki yerine oturdu. Son beş yıldır köşe yazarlığı yaptığı gazetesinin bugün ne manşet attığını merak ederek uzandı cep telefonuna. Eski gazetesinin internet sayfasından gazetenin bugünkü manşetini ve kendisinin yazdığı veda yazını okudu. Yorumlara göz gezdirdi. Birkaç duygusal yorumdan başka bir şey bulamadı. Sosyal medyada gezindi bol bol, arkadaşlarının köşe yazılarına ve kısa paylaşımlarına göz attı, gazeteci dostlarının paylaşımlarında kendisi ile ilgili bir şeyler aradı. Bahseden birkaç kişi vardı. Ne kadar iyi bir gazeteci olduğundan dem vuruyorlardı. Gazetecinin emeklisinin olamayacağından, yakında aralarında döneceğinden bahsediyorlardı. Kimisi ekonomik sıkıntılara değinirken, kimisi de onun ayrılmasının üzerinden elektronik medyanın basılı medyayı ne oranda etkilediğini, yakında belki de hepten biteceğini, yeni nesil gazetecilerin ona göre kendilerini konumlandırmaları gerektiğini söylüyordu.


Akşamı nasıl edeceğini bilemeyen Niyazi telefonu bırakıp bir ara haber kanallarını dolaşarak televizyondan gündemi takip etmeye çalıştı, öğleden sonra biraz daha uyudu. Dışarı çıkmamaya kararlıydı. Çıkmadı da. Çıkmazsa içeri girmesi sorun olmazdı. Toz getirdin ya da ayakkabılarının altını kontrol et diyemezdi Cemile mesela.


Niyazi bir yandan merakla akşamın olmasını beklerken bir yandan da eşine sezdirmeden akşam için hazırlık yapıp yapmadığını anlamaya çalışıyordu. Akşam yemeği vakti geldiğinde ikinci ve daha büyük bir hayal kırıklığı yaşadı Niyazi. Diğer günlerden farklı bir yanı yoktu yemek masasının. Hiçbir şey söylemedi, beklentisini dile getirmedi, sustu. İçindeki bardağa bir damla daha düştü.


Çay faslına geçmişlerdi sessiz, sözsüz… “Ne yapmayı düşünüyorsun?” diye sordu Cemile ikinci bardağı doldururken. Bu soruya birkaç saattir hazırlandığı belliydi. Eşinin dilinde bekletip bayatladığı soru birden düşünce masanın ortasına, Niyazi’nin elindeki çayın rengi değişti. Çayın rengi miydi değişen yoksa Niyazi’nin yüzünün aksi miydi bardağa vuran belli değildi. Biraz tembellik etmeyi düşünüyorum, biraz, iş kaygısı olmadan başımı yastığa koymayı, geç kaldım düşüncesi olmadan uyanmayı, hatta uyanmamayı düşünüyorum. İstediğim saatte uyumayı, istediğim saatte uyanmayı, toplantısız, koşturmacasız, heyecansız, telefon konuşmalarından kulaklarımın yanmadığı bir hayat yaşamak istiyorum, en azından bir müddet, deseydi nasıl bir cevap alacağını tahmin ettiği için “Bilmiyorum,” dedi, “ayrılma kararı çok ani oldu, sonrasını düşünecek, planlayacak fırsat olmadı”. 


“Ben düşündüm senin yerine Niyazi.” dedi Cemile, “Yarından itibaren yeni bir iş bulmalısın. Sürekli bir koltuktan kalkıp diğer koltuğa oturan, gölge gibi oradan oraya dolaşıp duran bir adam istemiyorum evde. Hem sildiğim yerlere yeniden dokunacaksın evde dolaşırken, ben de ikinci kez silmek zorunda kalacağım, belki de üçüncü kez. Üstelik artık kira ödüyoruz biliyorsun, emekli maaşıyla idare edemeyiz”.


İyi, madem öyle, nasıl bir iş bulmalıyım onu da düşündün mü, düşünmüşsündür kesin. Masa başı olsun, tozdan topraktan uzak olsun, ayakkabıların çamur olmasın, ha bir de eski işine benzer bir iş olmasın, gazete kâğıdı, matbaa mürekkebi kokmasın üstün başın. Âh Cemile, farkında mısın bilmiyorum ama yıllardır hayatımızı idame ettirdiğimiz parayı senin kokusuna dayanamadığını söylediğin o gazete kâğıdı sayesinde kazandık, diyemedi.

***


O günkü konuşmadan birkaç gün sonra düzenli olarak evden hep aynı saatte çıkmaya, aynı saatte eve gelmeye başladı Niyazi. Eşi sorduğunda, iş görüşmeleri için gittiğini söyleyerek geçiştiriyordu. 


Yağmurlu bir sonbahar günüydü. Bir gün Cemile kapıyı açtığında Niyazi’nin koltuğunun altındaki gazeteyi görünce irkildi birden. Kesin ceketine kokusu sinmiştir, ellerine de boyası çıkmıştır, hemen yıkamalısın banyoda demeye kalmadan, eşinin burnuna doğru uzattı gazeteyi. Kadın ikinci kez irkilerek geri çekildi. Niyazi ayakkabılarını çıkarıp ters çevirdi özellikle altındaki çamurlar görünsün diye. Kadının şaşkınlığı her saniye artıyordu. Karşısındaki eşi miydi, emin olmak için dikkatlice süzdü. Ne yapmaya çalıştığını anlamaya çalışıyordu, hayretler içinde kalmıştı. Niyazi hiçbir şey söylemeden doğruca salona geçti. Eşinin merakla kendisini takip edeceğini biliyordu. Yemek masasının önünde durup elindeki gazeteyi açtı. Üçüncü sayfayı çevirip bıraktı. Yanı başına dikilen Cemile meraklı bakışlarla eşini izliyordu, ondan bir izah bekliyordu. Niyazi’nin bir şey söylemesine gerek kalmadı, sekiz sütuna atılan manşet her şeyi açıklıyordu: “Eşinin temizlik hastalığından bıktığını söyleyen yılların gazetecisi emekli olduktan sonra tuvalet bekçisi oldu.”