BAŞLIKTA birbirinden alakasız gibi görünen üç kavramın ilerleyen satırlarda yollarını kesiştiriyoruz, bakın bakalım, beğenecek misiniz? Samimiyet sadece diğer iki kavramın değil, ağızdan çıkan her sözün, vücuda getirdiğimiz her davranışın, içimizden geçen her fikrin ve hissin temelini meydana getirir. İnsanoğlu yaradılışı itibarıyla tutarlı olmayı tercih eder. Tutarlı olmazsa rahatsız olur ve tutarsızlığı ölçüsünde değersizleşir. Hem ortalığın çer çöp olmasından şikâyet edip hem de ortalığa çekirdek, kuruyemiş kabukları atan insan ne kendi gözünde ne de başkalarının gözünde değerlidir. Özü, sözü ve davranışı tutarlı olmayan kişi resmen samimiyetsizdir. O yüzden bir davranışı yaparken veya sözü söylerken şunu soruyorum kendime: “Gerçekten niyet ettiğim doğru ve hak söz bu söz mü, davranış bu davranış mı?”
Farkında olmadan, âdet üzere, başkalarından etkilenmeden evet diyemiyorum. Sonra hemen kendime gelip düzeltiyorum. “Nasılsın?” sorusuna verdiğim cevap ne kadar özümden geliyor ve niyetimi ne kadar yansıtıyor acaba? Mesela, “İyi diyelim iyi olalım” cümlesi aslında samimi bir cümle. “İyiyim” de denebilirdi. Ancak özünde iyi olmadığında bunu söylerse yalan söylemiş olur ve özü, sözü, davranışı bütünlük içinde olmaz. Bu durumda demek ki kendini iyi hissetmiyor ancak “Kötüyüm” demek de istemiyor. Bunu evvela kendi iç dünyamızda yaşamamız şart. Bazı alışkanlıklarımızı değiştirmekte samimi miyiz, yoksa “mış gibi” mi yapıyoruz? İşte istisnasız hayatın her sathına yaymak ve her aşamada, her yerde, her seferinde uygulamak lazım… Peki, insanlarla bir arada yaşadığımıza göre buradaki samimiyet tarzı ve tavrı nasıl olmalı ve Beyazay kulüpleri bunun bir yaşanma ortamı olabilir mi?
T.C. Millî Eğitim Bakanlığımız 2026-2027 eğitim yılında tüm okullarda Beyazay kulüplerinin kurulmasını istedi. Beyazay tarzı ve tavrı muhataplarımızın bedensel, zihinsel, duygusal farklılıklarına saygı duymak, o farklılıkları dışlamadan bir arada yaşama kültürüne sahip olmaktır. Bu tür farklılıkları olan kimseler ne dışlanmalı ne ayrımcılığa uğramalı ne aşağılanmalı ne de hor görülmelidir. Herkes zaten yaradılış itibarıyla zihinsel, bedensel ve duygusal açıdan farklıdır ve hiçbir farklılığımız nahoş davranışların gerekçesi olamaz. Peki, hepimiz birbirimizden farklıysak çocuklar, yetişkinler ne yapmalılar? Son derece basit bir cevabı var: Öncelikle birbirimizi tanımaya çalışmalıyız. Daha sonra da fırsatlar oluşturup birbirimizi anlamaya gayret etmeli, hatta başkaları tarafından anlaşılmak için çabalamalıyız. Bunun yolları var. İlk önce belli konularda sohbetler edebiliriz. Sonra beraber faaliyetler yapabiliriz. İnsanlar birbirlerini bu yollarla hem daha iyi anlarlar hem de doğru anlaşılırlar. Alın size kocaman bir soru daha: Tanımak, anlamak, anlaşılmak, dışlamadan, aşağılamadan, incitmeden, yok etmeden davranmak sadece insanlara karşı mı olmalıdır yoksa doğayla da ilişkimiz aynı tarz ve tavırda olabilir mi yahut olmalı mı?
Başka medeniyet mensupları olsaydı veya başka milletlere mensup kişiler olsaydınız size bunu anlatmam inanın çok zor olurdu. Bizim medeniyetimizin genetiğini, DNA’sını meydana getiren bir anekdot anlatmak istiyorum. Eminim pek çoğumuz bunu biliyoruz. Bu mevzuyu anlatabilmem için size bunu aktarmam lazım: İmam Gazzâlî gibi büyük bir âlimi hepimiz biliriz. Bir gece eserlerinden birini yazıyor yine. Tam yazı yazarken divitin (kalemin) ucuna bir sinek konuyor ve mürekkebi içmeye başlıyor. İmam Gazzâlî de sinek rahatsız olmasın diye kıpırdamadan öylece duruyor. Sinek içip gittikten sonra da yazmaya devam ediyor. Üstat o gece bir rüya görüyor. Rüyasında kendisine deniyor ki: “Şimdiye kadar yaptığın ilim irfan çalışmalarını terazinin bir kefesine koy, diğer kefesine de bu gece sineğe gösterdiğin davranışı koy. Sineğe karşı olan davranışın diğerlerinin tamamından daha ağır geldi.” İşte Müslüman medeniyeti budur. Lütfen dikkat buyurun: Henüz insanlardan bahsetmiyoruz. Batı medeniyetinden öğrendiğimiz, ilaçlarla sürekli topluca öldürmeye çalıştığımız sineklere karşı tavrımız bu. Bize faydaları bilgimiz dâhilinde olmayan canlılara karşı böyle bir tavır övülürken, faydalı olan bitki ve hayvanları artık hesap edemeyiz. Mesela, kedi seven bir sahabe efendimizin sıfatı Ebu Hureyre olarak bilinir. Biz, yediğimiz elmanın çöpünü fırlatıp atmak yerine güzel bir şekilde, adeta incitmeden ve teşekkür edercesine çöpe koymayı tavsiye eden bir medeniyetin çocuklarıyız. Denebilir ki: “Öyleyse, bizde niçin çevrecilik gelişmedi?” Çünkü bizim her davranışımız, her tavrımız zaten çevreci olmak zorundaydı. Elbette aksine davrananlar olmadı mı, oldu. Bugün kırmızı ışıkta geçen sürücüler gibi medeniyetimizin bu kurallarına uymayan, onları hiçe sayan saygısızlar, bozguncular oldu. Ancak hiçbir zaman Batı’daki kadar kitlesel bir hâl almadı. Bizim bozgunculuğumuz onları taklit etmekle başladı. Dünya, işte dünyanın o bozguncuları yüzünden COP31 gibi organizasyonlara ihtiyaç duydu. Bu bilindik ve alışılagelmiş bir süreçtir. İnşallah en kısa zamanda insanlığın samimiyet davranışı kazanması mümkün olur da bir daha böyle şeylere ihtiyaç duymayız.
Umarım üç konuyu tek yazıda kesiştirmemizi beğenmişsinizdir. Şahsen çok beğendiğimi itiraf edeyim. Epeydir böyle bir yazı yazmak istiyordum. Samimiyet o kadar acilen ihtiyaç duyduğumuz bir hâldir ki pek çok toplumsal, çevresel, teknik sorunun çözümü buna bağlı. Bu, tıpkı şifresi eksik girildiğinde işlemeyen sistem gibidir. Onun için ne yaparsak yapalım, samimi olalım. İşte o zaman çocukların birbirlerinin gönlünü kazanması da mümkün olabilecek. İnsanlarla beraber hayvanlar da, bitkiler de, hatta cansız varlıklar da inanıyorum ki bayram edecek.



