Mevlevî Ma’ârifleri (2): Seyyid Burhâneddin ve Ma’ârif’i (4)

Dervişin dünya nimetlerine karşı mesafeli bir tutum takınması bütün tarikatların ortak ölçülerinden biridir. Seyyid de insanın şu üç temel ihtiyacın ötesinde bir şey istemesini münasebetsizlik sayar: Her öğünde kendisine yetecek kadar yiyecek, bedenini sıcaktan ve soğuktan koruyacak kadar elbise ve dünyanın oyuncağı hâline gelmeyecek ölçüde bir mevki ile itibar.

“Ya Sırdân! Sen ki sesli konuşmadın,

Sükûtun, bin münadîden daha gürdü.”

(Süheyla Dereli)


Konya’ya giriş


1232 yazında Aksaray kapısından Konya’ya giren Seyyid-i Sırdân, karşısında Selçuklu sarayı, hanedan türbeleri, Medrese-i Sultaniye ve Alâeddin Camii ile kanat açmış bir Selçuklu kartalını andıran Alâeddin tepesini görmüş olmalıdır. Tepenin aşağısında bir silsile hâlinde uzanan İplikçi Camii, Altun-Aba Medresesi ve inşâsı henüz tamamlanan Gühertaş Medresesi de dikkatini çekmiş olmalıdır. Ardından çarşı çevresinde kümelenen Şekerciler, Pirinççiler ve Bezzazlar hanlarının kalabalığına şahit olmuş; şehrin dışına uzanan kervan yollarının büyük hanlar ve menziller üzerinden doğuya ve batıya açıldığını görmüştür. Nazarları Pirebî Sultan, Ali Gâv, Kalenderhâne, Şeyh Evhadüddîn-i Kirmânî ve Ahi Evran zâviyelerine takılınca, geride bıraktığı harap İslâm beldelerinin hiçbirine benzemeyen bu mamur payitaht karşısında içinden “Bârekallah!” demiş olması kuvvetle muhtemeldir.


Seyyid, Konya’ya geldiğinde şeyhinin cami ve medreselerde konaklama sünnetine uyarak bugün ayakta bulunmayan Sincârî Mescidi’ne iner. Alâeddin Camii’nin doğusunda yer alan bu mescidin I. Alâeddin Keykubad devrinde yaptırıldığı ve bânisinin Ahmed b. Es‘ad es-Sincârî olduğu kabul edilmektedir.


Hazretin Konya’ya geliş yılı, Sultan Veled ve Sipehsâlâr’da Bahâeddin Veled’in ölümünden bir yıl sonrasına tarihlenir. Sultânü’l-ulemâ 23 Şubat 1231’de vefat ettiğine göre Seyyid Burhâneddin’in Konya’ya gelişi 1232 yılına rastlar. Bu tarih, I. Alâeddin Keykubad devrinin zirve yıllarına; Konya’nın siyâsî, askerî ve iktisadî bakımdan en güçlü dönemlerinden birine karşılık gelir.


Karaman’a gönderilen mektup


Rivayete göre Hazret, Konya’ya geldiğinde Mevlânâ’nın, muhtemelen yerine bir nâip bırakarak Karaman’a çekildiğini öğrenir. Bunun üzerine ona, gelişini bildiren bir mektup gönderir. Ancak yalnızca Konya’ya geldiğini haber vermekle kalmaz; Bahâeddin Veled’den boşalan irşat makamının sahipsiz kalmasından doğabilecek fitneye “Oradaki dağdan Konya’ya ateşler yağacaktır” sözleriyle işaret ederek böyle bir zamanda Karaman’ın uzun süre kalınacak bir yer olmadığını söyler. Seyyid’in mektubunda işaret ettiği dağın Karadağ olması muhtemeldir. Bu ifade, babasının ölümünü izleyen aylarda Mevlânâ’nın Karaman’a giderek Karadağ çevresindeki bir inziva mahalline çekilmiş olabileceğini düşündürmektedir. 


Seyyid, Mevlânâ’yı derhal Konya’ya dönmeye çağıran bu sert üsluplu mektubu gönderdikten sonra, onun gelişine kadar Sincârî Mescidi’nde inzivaya çekilir. Mevlânâ, mektubun içeriğinden incinse de bunun eski lalası tarafından gönderilmiş olmasından derin bir sevinç duyar. Bir yandan yol hazırlıklarına başlarken bir yandan da lalasının gelişinden duyduğu sevinci irticalen söylediği şu beyitle dile getirir: “Devlet ağacının dalının senin gibi bir/ Gül bitirmesi için binlerce yıl gerekir…”


Lala ile şeyhzadenin buluşması


Genç Mevlânâ huzuruna geldiğinde Seyyid-i Sırdân, 1216 yılında dokuz yaşında bir çocukken Belh’ten yolcu ettiği tomurcuklu fidanını, 1232 yılının Konya’sında meyveye durmuş taze bir ağaç olarak bulur. Şimdi mesele, bu güçlü istidadı manevî kemale ulaştırmaktır. Lala ile şeyhzade, aradan geçen yılların hasretini birkaç gün içinde giderip birbirlerinin yeni çehre ve hâllerine alışınca, lalalık ve şeyhzadelik kisveleri bir yana bırakılır. Artık lala mürşit, şeyhzade ise mürit hüviyetiyle mârifet yolculuğunun çetin iklimine doğru beraberce yola çıkacaktır.


Seyyid’in ilim ve irfandaki yüksek derecesi, derin mana kapıları açan ölçülü sözleri, Bahâeddin Veled’in manevî heybetini hatırlatan duruşu ve şeyhlik vakarını zatından taşıran kemali, onu daha sonra Mevlevîlik adıyla anılacak mârifet silsilesinin tartışmasız büyük şeyhlerinden biri hâline getirir. Posta oturur oturmaz da Bahâeddin Veled’in mârifet usulünü yeniden işletmeye başlar.


Mevlânâ’nın imtihanı


Seyyid, ilk iş olarak Mevlânâ’nın hâl ve kâl ilimlerindeki seviyesini anlamak üzere onu ilmî bir imtihana tâbi tutar. Sorduğu sorulara Mevlânâ’nın verdiği ayrıntılı cevaplardan derin bir memnuniyet duyar.


Eflâkî’nin, Seyyid’in Mevlânâ’yı dinî ve dünyevî ilimlerde babasından çok ileride bulduğu yolundaki aktarımı, menkıbevî mübalağanın belirgin izlerini taşımaktadır. Mevlânâ’nın Seyyid tarafından yoğun bir manevî terbiyeye alınması ve ardından zahirî ilimlerde derinleşmek üzere Halep ile Şam’a gönderilmesi, onun bu tarihte henüz kemal sürecini tamamlamadığını göstermektedir. Rivayetin üzerindeki mübalağa örtüsü kaldırıldığında, Seyyid’in Mevlânâ’da hâl ve kâl ilimlerinin her ikisinde de zirveye yürüyecek güçlü bir istidat gördüğü anlaşılır. Bu imtihanın asıl maksadı da Mevlânâ’nın kabiliyetlerinin hangi yönde ve nasıl geliştirileceğini belirlemektir. Nitekim Hazret, imtihanın ardından ona, şeyhinden aldığı ve ilm-i ledün olarak nitelediği peygamberlerle velilere mahsus hâl ilminin manasını kendisinden almasını söyler. Böylece Mevlânâ, zahir ve batın bakımından babasının vârisi, hatta onun manevî aynası hâline gelecektir.


Artık Mevlânâ’ya düşen, eski lalası fakat yeni şeyhi olan Seyyid’e tam bir teslimiyetle bağlanmaktır; o da öyle yapar. Hazret’i, Bahâeddin Veled’in isteği üzerine ailesi için yaptırıldığı rivayet edilen Gühertaş Medresesi’ne götürerek müderris postuna geçirir; kendisi de ders rahlesinin önünde diz kırıp onun mârifet ummanından mana incileri devşirmeye başlar.



Geride bıraktığı harap İslâm beldelerinin hiçbirine benzemeyen bu mamur payitaht karşısında içinden “Bârekallah!” demiş olması kuvvetle muhtemeldir.


Mevlânâ’nın manevî terbiyesi


Seyyid Burhâneddin, Gühertaş Medresesi’nde Mevlânâ’yı, şeyhi Bahâeddin Veled’den tevarüs ettiği ve temeli riyazete dayanan usul üzere sıkı bir manevî terbiyeye tâbi tutar. Kaynaklarda bir yıl olarak zikredilen bu süre, Seyyid’in 1232’de Konya’ya gelişi ve Mevlânâ’nın 1233’te Halep’e gönderilişi dikkate alındığında, yaklaşık beş-altı aylık yoğun bir hazırlık devresi olmalıdır. Hazret, bu kısa fakat yoğun terbiyenin maksadına ulaştığına kanaat getirince Mevlânâ’yı zahirî ilimlerde daha da derinleşmesi için muhtemelen 1232 yılının sonlarında veya 1233 yılının başlarında Suriye medreselerine göndermeye karar verir.


Seyyid’in terbiyesi yalnız riyazet ve batın eğitimine dayanmıyordu. O, zahir ile batını, medrese ile mârifeti birbirini tamamlayan iki terbiye sahası olarak görüyordu. Hâl ilminin manasını kendisi verecek; Mevlânâ’nın kâl ilimlerindeki birikimi ise dönemin büyük ilim merkezlerinde kemale erecekti.


Seyyid, şeyhinin yadigârı olan Mevlânâ’yı Suriye’ye uğurlarken ona Kayseri’ye kadar refakat eder. Kayseri’de onları şehrin emiri Sâhib İsfahânî konuk eder. Emir’in bu iki yolcuya gösterdiği yakınlık, onun sûfî çevrelere yabancı olmadığını ve Seyyid’e karşı daha ilk karşılaşmada derin bir hürmet beslediğini düşündürmektedir.


Mevlânâ iki dervişle birlikte Kayseri’den ayrılıp Halep yoluna düştükten sonra Sâhib İsfahânî, Seyyid’in bir müddet daha yanında kalmasını ister. Bu ilk yakınlık zamanla şeyh ile mürit arasındaki daha derin bir bağlılığa dönüşecektir.


Gühertaş Medresesi’nde ilim ve mârifet


Mevlânâ’nın 1233’te Halep’te, 1234-1237 yılları arasında ise Şam medreselerinde ilim tahsil ettiği dikkate alındığında, Seyyid’in yaklaşık beş yıl boyunca Bahâeddin Veled’in halifesi olarak irşat faaliyetlerini ağırlıklı biçimde Konya’da sürdürdüğü söylenebilir. Mevlânâ’nın Suriye’de bulunduğu bu yıllar, Seyyid’in Konya’da yalnızca şeyhinin vekili değil, Bahâeddin Veled’in mârifet usulünü yeniden kuran müstakil bir mürşit olarak temayüz ettiği dönemdir.


Seyyid Burhâneddin, Mevlânâ’yı Kayseri’den uğurlayıp Konya’ya döndükten sonra Gühertaş Medresesi’nde Bahâeddin Veled’in eğitim usulünü sürdürmüş olmalıdır. Buna göre o da tıpkı şeyhinin Belh ve Vahş’ta yaptığı gibi, öğle ile ikindi namazları arasında herkese açık fıkıh dersleri vermiş, ikindi namazının ardından ise mârifet meclisleri düzenlemiştir. Böylece Gühertaş Medresesi’nde öğleden ikindiye kadar zahirî ilimler okutuluyor, ikindi sonrasında ise gönülleri diri tutan mârifet sohbetleri yapılıyordu. Seyyid bu usulle hem müderrislik hem de mürşitlik vazifesini bir arada yürütmüş; Bahâeddin Veled’den devraldığı ilim ve irfan mirasını Konya’da yeniden canlandırmıştır.



1226 doğumlu Sultan Veled, 1233 yılında yedi yaşlarında küçük bir çocuk olmasına rağmen mârifet sırlarına yatkın bir mizaç taşıyordu. Seyyid’in ona gösterdiği yakınlıkta, fıtratındaki lalalık duygusunun yeniden uyanması kadar, bu küçük çocuğun hikmet sütünü emecek bir ruhî yetkinliğe sahip olduğunu görmesi de etkili olmuştur.


Oruç, riyazet ve zühd


Seyyid’in mârifet öğretisinin başlıca esaslarından birini, şeyhinden devraldığı sıkı oruç terbiyesi oluşturur. Nitekim Şeyh Salâhaddin, onun bu husustaki tavsiyesini şöyle aktarır: “Tanrı’ya hiçbir tâat ve ibadette bulunamazsanız, hiç olmazsa orucu ihmal etmeyiniz.” Seyyid aynı düşünceyi Ma’ârif’te de şu sözlerle dile getirir: “Oruçtan üstün hiçbir ibadet yoktur… Bir kimse bütün ibadetleri yerine getirse fakat tıka basa yiyip uyusa hiçbir yere varamaz. Lakin orucu kâmilen gözetip diğer ibadetlerde biraz kusur gösterse yine de bir yere ulaşır. Ancak bunu tedricen yapmalıdır ki bünyesi zarar görmesin.”


Onun kendi şahsında riyazeti ne denli ileri götürdüğü, Tirmiz’de yalnızca arpa bulamacıyla yetinip on iki günde bir iftar ettiği ve bu ağır çile yüzünden dişlerinin döküldüğü yolundaki rivayetlerden anlaşılmaktadır. Eflâkî’nin Mevlânâ’ya dayandırarak aktardığı menkıbevî rivayetler de Seyyid’in riyazetinin şiddetini gösterir. Bunlardan birine göre Hazret bazen on, bazen on beş gün boyunca hiçbir şey yemeden oruç tutar; bir diğerine göre ise Mevlânâ’ya sık sık, “Yedi sekiz yıldır mideme tek bir lokma bile girmedi” der imiş. Bu rivayetlerdeki süreler menkıbevî mübalağa taşısa da Seyyid’in çetin bir riyazet hayatı yaşadığı açıktır. Bununla birlikte onun kendi şahsında uyguladığı çileyle müritlerine teklif ettiği zühd ölçüsünü birbirinden ayırmak gerekir. Seyyid’in genel öğretisi, bedeni bütünüyle ihmal etmekten ziyade ihtiyaçları zaruret sınırında tutmaya dayanır.


Dervişin dünya nimetlerine karşı mesafeli bir tutum takınması bütün tarikatların ortak ölçülerinden biridir. Seyyid de insanın şu üç temel ihtiyacın ötesinde bir şey istemesini münasebetsizlik sayar: Her öğünde kendisine yetecek kadar yiyecek, bedenini sıcaktan ve soğuktan koruyacak kadar elbise ve dünyanın oyuncağı hâline gelmeyecek ölçüde bir mevki ile itibar.


Hâl Salâhaddin’in, kâl Mevlânâ’nın


Seyyid’in Mevlânâ’nın yanı sıra Salâhaddin Zerkûbî üzerinde de özellikle durduğu görülmektedir. Salâhaddin’in medrese tahsilinin ileri bir seviyede olmamasına karşılık tarikat yolundaki samimiyeti ve kayıtsız şartsız teslimiyeti Seyyid’in büyük takdirini kazanmıştır.


Salâhaddin’in kızı ve daha sonra Sultan Veled’in eşi olacak Fatma Hatun, Seyyid Hazretleri’nin bir gün kendi evlerinde şöyle dediğini nakleder: “Ben hâlimi Şeyh Salâhaddin’e bağışladım, kâlimi de Mevlânâ’ya verdim.” Bu veciz söz, Seyyid’in Salâhaddin ile Mevlânâ’nın kabiliyetlerini birbirinden farklı, fakat birbirini tamamlayan iki tasavvufî istidat olarak değerlendirdiğini göstermektedir.


Tasavvuf dilinde hâl, doğrudan doğruya yaşanan manevî tecrübeyi, gönül safiyetini ve sözle ifade edilmesi güç olan batınî olgunluğu temsil eder. Kâl ise burada küçültücü bir anlam taşımaz; ilim ve hakikatleri başkalarına ulaştıran irşat kudretini ifade eder. Buna göre Seyyid, Salâhaddin’i samimiyeti, teslimiyeti ve yaşadığı manevî hâl bakımından kendisine daha yakın bulmuş; Mevlânâ’yı ise ilmi, hitabeti ve hakikatleri sözle ifade etme kabiliyeti yönünden öne çıkarmıştır. Elbette bu ayrım, Mevlânâ’nın hâlden, Salâhaddin’in de ilim ve irfandan mahrum olduğu anlamına gelmez. Söz konusu ifade, her iki şahsiyetin mizacındaki baskın vasıfları belirleyen sembolik bir değerlendirme olarak anlaşılmalıdır.




Sultan Veled’in keşfedilmesi


Seyyid’in Mevlânâ ve Salâhaddin dışında özel ilgi gösterdiği bir başka isim de henüz çocuk yaştaki Sultan Veled’dir. 1226 doğumlu Sultan Veled, 1233 yılında yedi yaşlarında küçük bir çocuk olmasına rağmen mârifet sırlarına yatkın bir mizaç taşıyordu. Seyyid’in ona gösterdiği yakınlıkta, fıtratındaki lalalık duygusunun yeniden uyanması kadar, bu küçük çocuğun hikmet sütünü emecek bir ruhî yetkinliğe sahip olduğunu görmesi de etkili olmuştur. Nitekim bir keresinde Mevlânâ’ya onun kabiliyetini işaret ederek, “Bak, bak! Bu çocuk neler söylüyor!” diye takdirlerini dile getirmiştir. Sultan Veled de çocukluğunda kendisini yetiştiren bu büyük veliyi, aşk ve ledün bilgisinde emsalsiz bir mürşit olarak hürmetle yâd eder.


Sâhib İsfahânî’nin terbiyesi


Seyyid’in çevresinde hem devlet adamı hem de mürit kimliğiyle en çok öne çıkan isim Sâhib İsfahânî’dir. Mevlânâ’nın Suriye’ye uğurlanışı sırasında Kayseri emiri olarak Seyyid’in yakınlığını kazanan bu zat, daha sonra zaman zaman şeyhini ziyaret etmiş ve onun manevî halkasına dâhil olmuştur. Ancak Sâhib İsfahânî’nin devlet adamlığından gelen makam alışkanlığını müritlik hayatında bütünüyle geride bırakamadığı anlaşılmaktadır. Eflâkî’de yer alan bir rivayet, Seyyid’in onda hâlâ izleri görülen bu makam gururunu nasıl terbiye ettiğini göstermesi bakımından dikkat çekicidir.


Rivayete göre Sâhib İsfahânî bir gün Seyyid’i ziyarete gelir. Hizmetçi, “Vezir İsfahânî, pirimizi ziyarete gelmiştir” diyerek onun gelişini haber verir. Bunun üzerine Seyyid, veziri hücresine buyur etmek yerine dışarı çıkarak kapının önündeki toprağa oturur. Şeyhin yere oturduğunu görenler de çevresine diz çöker. Sâhib İsfahânî ise devlet adamı sıfatından sıyrılarak ister istemez onların arasına katılır. Kapı önünde gerçekleşen bu kısa ve alışılmadık kabulün ardından Seyyid ayağa kalkar, hücresine girer ve kapıyı sıkıca kapatır. Böylece vezire, şeyh kapısında unvanların değil teslimiyetin geçerli olduğunu söz söylemeden öğretmiş olur.


Sâhib İsfahânî başka bir gün de şeyhinin elbisesini yıkatmak hususunda edep sınırını aşan bir ısrar gösterir. Bunun üzerine Seyyid, “Yıkatınca ne olacak?” diye sorar. Sâhib İsfahânî, “Tekrar yıkatırız” cevabını verince Hazret, “Biz dünyaya elbise yıkatmaya mı geldik?” diyerek onu susturur. Seyyid’in maksadı elbisenin yıkanmasına karşı çıkmak değil, müritlik hizmetini biçim ve gösterişe dönüştüren ölçüsüz ısrarı dizginlemektir. Bu iki menkıbe, Sâhib İsfahânî’nin samimi bağlılığı kadar, devlet adamlığından getirdiği alışkanlıkların şeyh terbiyesi altında nasıl törpülendiğini de göstermektedir.


Sultan Alâeddin Keykubad’la münasebeti


Bahâeddin Veled’e büyük hürmet gösteren Sultan Alâeddin Keykubad’ın, bu hürmeti onun halifesi olan Seyyid Burhâneddin’den esirgemeyip onunla yakın bir münasebet kurduğu anlaşılmaktadır. Nitekim Hazret, Ma’ârif’in bir yerinde helvayı gereğinden fazla tüketen sultana, “Bunu niçin yiyorsunuz, ihtiyacınız mı var?” diye sorar. Hükümdar, “Hayır, yalnızca hoşuma gidiyor” cevabını verince Seyyid, ihtiyaçtan değil sırf hazdan doğan bu fazlalığı gönle zarar veren bir zulmet olarak değerlendirir. Bu kısa konuşma, Seyyid’in hükümdar karşısındaki bağımsız tavrını göstermesi bakımından önemlidir. O, sultanın sofrasına oturan bir saray şeyhi değil, hükümdarı da nefsin ölçülerine karşı uyaran bir mürşittir.


Elçiler karşısında Seyyid


Seyyid’in Konya’daki itibarlı konumu sebebiyle sultana gelen bazı elçilik heyetlerinin onu da ziyaret ettiğine dair Mevlevî kaynaklarında birtakım rivayetler yer alır. Bunların en dikkat çekicisi, Abbâsî halifesinin elçisi sıfatıyla Bağdat’tan Konya’ya gelen Şehâbeddin es-Sühreverdî’nin Seyyid Burhâneddin’le görüştüğü yolundaki anlatıdır. Gölpınarlı bu hususta şöyle der: “Şihâbeddin, Alâeddin Keykubad zamanında Konya’ya elçilikle gelmiş, padişaha halifeden at ve imâme getirmişti. Bu sıralarda Seyyid Burhâneddin’in Konya’da olduğunu biliyoruz; bu bakımdan rivayetin doğruluğuna hükmedebiliriz.” İbn Bîbî’nin nakline göre Şehâbeddin es-Sühreverdî, Abbâsî halifesinin gönderdiği menşur, hil‘at, imâme ve diğer saltanat alâmetlerini Sultan Alâeddin Keykubad’a teslim etmiştir. Sarayda düzenlenen merasimde sultana hil‘at giydirmiş, başına Bağdat’ta sarılmış imâmeyi koymuş; ardından Keykubad murassa eyerli ata binerek resmî geçit yapmıştır.


Ne var ki Sühreverdî ile Seyyid Burhâneddin’in Konya’da görüşmüş olmaları kronolojik bakımdan mümkün görünmemektedir. Çünkü Sühreverdî elçilik göreviyle Konya’ya 1221 yılında gelmiş, Seyyid Burhâneddin ise şehre ancak 1232’de ulaşmıştır. Bizim tarihlendirmemize göre Seyyid, 1221 yılında Tirmiz çevresindeki dağ ve ormanlarda sekr hâli içinde dolaşan münzevi bir derviş hüviyetindeydi. Dolayısıyla bu tarihte Konya’da gerçekleştiği ileri sürülen bir görüşmeden söz edilemez. Nitekim İslâm Ansiklopedisi’ndeki “Seyyid Burhâneddin” maddesinde de aynı kronolojik çelişkiye dikkat çekilerek bu görüşmenin Konya’da gerçekleşmiş olamayacağı belirtilir.


Elimizde iki şeyhin Konya dışında karşılaştıklarına dair de herhangi bir kayıt yoktur. Şehâbeddin es-Sühreverdî’nin 1217 yılında Bağdat’ta Bahâeddin Veled’le görüştüğü bilinmektedir ve bu buluşma bizim benimsediğimiz kronoloji bakımından mümkündür. Ancak Seyyid Burhâneddin, Bahâeddin Veled’le birlikte Bağdat’a ulaşan göç kafilesinde yer almamıştır. Sühreverdî’nin 1221 yılında halifenin elçisi olarak Konya’ya geldiği sırada ise Seyyid henüz Tirmiz çevresindedir. Bu sebeple iki şeyhin gerek Bağdat’ta gerek Konya’da yahut başka bir yerde karşılaştığını gösteren tarihî bir zemin bulunmamaktadır.


Gölpınarlı’yı kronoloji bakımından yanıltan husus, Eflâkî’de 636 (1238-1239) yılına yerleştirilen başka bir elçilik rivayetinin Şehâbeddin es-Sühreverdî’ye dair anlatıyla karışmış olması ihtimalidir. Sultan Alâeddin Keykubad’ın 1237’de ölümünden sonra Anadolu Selçuklu tahtına oğlu II. Gıyâseddin Keyhusrev geçmişti. Ertesi yıl Abbâsî Halifesi Müstansır-Billâh, şeyhzadelerden itibarlı bir kişiyi kalabalık bir heyetle yeni sultanın ülkesine gönderir. Eflâkî’nin ifadesine göre elçinin vazifesi, Rum ülkesine ait vergi ve malları tahsil etmek ve haraç talebinde bulunmaktı. Elçilik heyeti Kayseri’ye ulaştığında Sâhib İsfahânî tarafından karşılanarak bir hankaha yerleştirilir. Elçi, Seyyid Burhâneddin’i ziyaret etmek istediğini bildirince Sâhib İsfahânî onu şeyhinin yanına götürür. O sırada çilehanesinde bulunan Seyyid’in huzuruna giren elçi, Hazret’in heybetinden derinden etkilenir ve şehir fakirlerinin toplaması için ayaklarının önüne dinarlar saçar. Bu rivayet, Seyyid Burhâneddin’in 1238-1239 yıllarında Kayseri’de bulunduğu kabulüyle kronolojik bakımdan mümkündür. Dolayısıyla Gölpınarlı’nın 1221’de Konya’ya gelen Şehâbeddin es-Sühreverdî’yi bu sonraki elçiyle karıştırarak iki ayrı ziyareti tek bir hadise gibi değerlendirmiş olması ihtimal dâhilindedir.


Bu rivayetler, Seyyid Burhâneddin’in Konya ve Kayseri çevresinde yalnız dervişlerin değil, devlet adamlarıyla elçilerin de hürmet gösterdiği güçlü bir manevî otorite hâline geldiğini göstermektedir. Ancak onun bu yıllardaki asıl irşat faaliyeti ve Mevlânâ üzerindeki tesiri, sonraki gelişmelerle birlikte daha belirgin hâle gelecektir.