TARİH boyunca savaş, işgal, göç, kıtlık ve salgın hastalık gibi birçok olgu insan yaşamı üzerinde yıkıcı etkiler bırakmıştır. Bu ve benzeri olguların gerçekleşmesi neticesinde insanoğlu ekonomiden toplumsal yaşama, çevresel hasarlardan psikolojik travmalara kadar hemen her açıdan gerek kısa gerek uzun vadede çeşitli sorunlarla mücadele etmek durumunda kalmıştır. Özellikle insanlık tarihi kadar eski olan savaşlar dünya ve toplumlar adına büyük trajediler yaşanmasına neden olmuştur. Ancak tüm olumsuz ve yıkıcı süreç ve sonuçlarına rağmen günümüzde hâlâ dünyanın farklı bölgelerinde çeşitli gerekçelerle savaş, çatışma ve işgallerin devam ettiği görülmektedir. Bu noktada son dönemde Gazze’ye yönelik tüm dünyanın gözleri önünde gerçekleşen saldırıların özellikle çocuklar üzerinde telafisi mümkün olmayan sonuçlar doğurduğunu söylemek mümkündür.

İsrail’in Gazze şeridine yönelik 7 Ekim 2023 tarihinden bugüne gerçekleştirdiği saldırılar binlerce insanın ölüm, yaralanma, yerinden edilme, açlık, susuzluk ve hastalıkla birlikte yaşamını altüst etmiş durumdadır. Bu saldırılar özellikle çocukları derinden etkilemiştir. Saldırıların bir yıllık bilançosuna göre 14.000 çocuk öldürülmüş, çok daha fazla çocuk yaralanmış, binlercesi enkaz altında kalmış ve yaklaşık 17.000 çocuk bakıcı ve refakatçilerinden ayrı kalmıştır. İlk bir yıl içerisinde çocukların en temel ihtiyacı olan sağlık ve eğitim gibi hizmetlere erişimleri kaybolmuş ve çocuklar fiziksel sağlıkları bir yana ruhsal sağlıkları açısından da desteğe muhtaç hâle gelmiştir. Sağlık tesislerine yönelik saldırılar, nüfusun hemen hemen tamamının yerinden edilmesi, elektrik ve su sistemlerinin çökertilmesi Gazze halkı ile birlikte çocukları da bir halk sağlığı felaketine sürüklemiştir. Yayınlanan raporlara göre ilk bir yıl içerisinde 5 yaş altındaki yaklaşık 335.000 çocuk yetersiz beslenmeyle karşı karşıya kalmıştır. Diğer yandan sağlık tesislerine yönelik saldırıların yanı sıra okullara gerçekleştirilen saldırılar da çocukların eğitim erişimini imkânsız hâle getirmiş, okul çağında 658.760’dan fazla çocuk okulsuz bırakılmıştır. Saldırıların üzerinden henüz bir yıl geçmeden 6 Ekim 2024 tarihi itibariyle çocuklar üzerindeki yıkıcı etkiler korkunç şekildedir:

14.500 çocuk öldürülmüştür. 24.000 çocuk yaralanmıştır. 1.554.700 çocuk insani yardıma ihtiyaç duymuştur. 990.000 çocuk yerinden edilmiştir. Yaklaşık olarak 17.000 çocuk refakatsiz ve bakıcılarından ayrı kalmıştır. Sağlık tesislerine yönelik 1.106 saldırı gerçekleştirilmiştir. 658.760 çocuk eğitimden uzak kalmıştır. Okul binalarının yüzde 87,4’ü doğrudan vurulmuş veya hasar görmüştür. 500.400 çocuk yetersiz beslenmeden etkilenmiştir.

Saldırıların etkileri elbette ki bu rakamlardan çok fazlasıdır. 7 Ekim 2023’te başlayan İsrail bombardımanının ikinci yılında ölümler, kitlesel yerinden edilmeler, açlık, susuzluk, hastalık devam etmiş ve Gazze şeridinde en az 3,3 milyon kişi yardıma muhtaç hâle gelmiştir. 2025 itibariyle 322.000 çocuk yetersiz beslenme riskiyle karşı karşıya kalmıştır. Yaklaşık 60.000’i için aşırı zayıflık nedeniyle acil tedavi gerektiği bildirilmiştir. Saldırıların şiddetlenmesiyle birlikte etkiler de giderek ağırlaşmıştır. İnsanî yardıma muhtaç çocuk sayısı 1.700.000 ve yerinden edilen halk 1.900.000’e (Gazze nüfusu’nun yüzde 90’ı) yükselmiştir. Bunun yanı sıra bombardıman sonucunda hasar gören okul binaları oranı ise yüzde 95,4 olarak gerçekleşmiştir.

Görüldüğü üzere Gazze’de geleceğin teminatı olan çocukların en temel hakkı olan yaşam hakkı ciddi tehdit altındadır. Saldırıların şiddetiyle öldürülen çocuk sayısı bir tarafa uzuv kayıpları yaşayan çocukların sayısı inanılmaz boyutlara varmıştır. Bugün artık Gazze, “modern tarihin en büyük ampute çocuk grubuna” sahip bir bölge durumuna getirilmiştir. Tedavilerin İsrail tarafından engellenmesi de ölüm ve kalıcı yaralanmaların etki ve şiddetini oldukça artırmış durumdadır. Gazze’ye karşı yürütülen bu sistematik saldırılar ve yardımların ulaşmasını engelleyen kısıtlamalar şartları daha da ağırlaştırmıştır. Bu şartların Gazze’nin çocukları üzerinde aşağıdaki tabloda yer alan sonuçları insanlık adına endişe vericidir.

Gazze’deki çatışmanın çocuklar üzerindeki kısa ve uzun vadeli sonuçları

Sonuç olarak, Gazze’de çocuklara karşı ağır ihlaller gerçekleşmektedir. Çocukların öldürülmesi veya sakat bırakılması, okullara veya hastanelere yapılan saldırılar ve insanî yardım erişiminin engellenmesi gibi hak ihlalleri Gazze’nin çocuklarının yaşamlarını ellerinden almaya devam etmektedir. Buradan hareketle çocukların geleceğinin kurtarılması adına gerek yasal gerek insanî açıdan acil ve net aksiyon almaya ihtiyaç vardır. Bu doğrultuda derhal ateşkes uygulanması, uluslararası insanî yardım ve desteklere yönelik engellemelerin kaldırılması, okul ve hastane gibi hayatî yapıların korunması ve su, gıda ve elektrik hizmetlerine erişimin sağlanması hayatî önem taşımaktadır.