MÜHENDİSLİĞİ bitiren herkes iyi mühendis olur mu? Günün sorusu bu. Cevabınızı merak ediyorum. Yarım asırlık hayat tecrübeme göre olmaz, olamaz. 1978’de yetmiş beş öğrenci İTÜ SMF’ye girmiş, dört sene sonra da altmışımız mezun olmuştuk, evet. Hepimizde aynı diploma vardı, evet. Endüstri mühendisiydik, tamam. Ama hayat ne diyecekti bize? Nereye koyacaktı? Mesele buydu…
Türkiye’nin dört bir yanından toplamıştı hayat bizi. Oflu Reşat da vardı, Maraşlı Mehmet Fatih de, Sinoplu Cedimoğlu da, Kayserili Rauf da, Konyalı Ali de vardı, Balıkesirli Ali de. Afyonlu Bayram da, Adıyamanlı Adnan da. Osmanlar ikiydi, biri Uzun Osman Adanalı, diğer Asabi Osman Tarsuslu. Daha Manisalı Çingene Tayfun’dan, Bursalı Adem Arlı’dan söz etmedim. Sivaslı Bekir ev arkadaşımdı, Geredeli Abdurrahman liseden devrem. Ah benim çilekeş melankolik kardeşim Ordulu Mevlüt’üm…
Biz Adapazarlılar vardık bir de. On, on iki kadar. Yerlilerdik biz. Orhan Torkul, Sıtkı Gürdrama, Tahir Necdet Çetin, Gürsel Kaya, Zeki Balçın, Mahmut Ekşi, Tamer Önder, Mustafa Toka, Mustafa Türengül, Baba Adnan Yıldız. Ve Fahri Tuna. Sınıfımızın kızları da genellikle Adapazarlıydı. Demek ki yarım asır önce kızlar pek de şehir dışına okumaya gönderilmiyormuş, onu anlıyoruz buradan. Fatma, Gülcihan, Nevin, Sezen, Dilek, Gülçin, Saba hemşerimizdiler. Ayşen ile Nuray Bursa’dan gelmişti, Füsun İzmit’ten, Kadriye İstanbul’dan, Beyhan Eskişehir’den.
Bir de İstanbullular vardı. Nereli olduklarını tam anlayamadığımız. Flu, bulanık şehirliler. Olumsuz manada söylemedim bunu. Nereli olduğunu tam bilemediğimiz… Büyük büsbüyük, derin depderin, geniş gepgeniş bir şehirdi İstanbul. Sanki yarım Türkiye. İstanbullu sınıf arkadaşlarımız mı? Bacanak lakaplı Erdinç Soysal, Hasta Fenerli Metin Doğan ve Atom Karınca lakaplı Necmettin Arman. Kızlardan da Kadriye Kaymas. Metin, Kadriye, Necmettin; bu üç isim İstanbullu muydu? Aileleri oradaydı. Orada doğmuşlar, ilk orta liseyi orada okumuşlardı. Evet. Adapazarlı mıydılar? Ona da evet. Onlar, İstanbul’daki Adapazarlılar olmasındı? Evet, öyleydiler kuvvetle muhtemel.
Başa dönelim. Hayatın sorusu: Hepimiz iyi mühendis olabildik mi? Bunun sınavı hayatın kendisinde. Sanıyorum birçoğumuz (hepimiz de) sınavı geçtik. Hemen her arkadaşımın yetmiş beş puanı aldığından şüphem yok. Farklı farklı şehirlerde, farklı farklı kurumlarda, farklı farklı alanlarda üstelik. Binbir zorlukla, bazılarımız. Eyvallah.
Daha okul yıllarımızda “Bundan profesör olur” dediğimiz dört arkadaş da profesör oldular: Orhan Torkul, İsmail Hakkı Cedimoğlu, Bayram Topal ve Mehmet Fatih Taşgetiren. “Bundan çok iyi mühendis olacak” dediğimiz de dört arkadaş vardı, sınıf genelinden bir basamak yukarıdaydılar. Onlardan da örnek birer mühendis oldu gerçekten: Necmettin Arman, Gürsel Kaya, Baba Adnan Yıldız ve Ali Uyanık. “Bunlardan yazar olur” dediğimiz de dört arkadaş vardı. Onlar da iyi birer yazar oldular: Fatma Yontar, Saba Güven, Gülcihan Taşöz, Fahri Tuna. Gündemimizin başkahramanı gelelim: Örnek mühendislerin en başındaki isme, Necmettin Arman’ımıza bizim.
Örnek mühendis, örnek insan Necmettin Arman
Üç kelime ile Necmettin Arman: Enerji, üretim, merhamet demektir. Altı kelime ile Necmettin Arman: Vefa, aile, medeniyet, enerji, üretim, merhamet. Dokuz kelime ile Necmettin Arman: Başarı, cömertlik, Fenerbahçe, vefa, aile, medeniyet, enerji, üretim, merhamet. Onuncu cümle ki dokuzunun özeti, bileşimi, bileşkesi adeta: Atom karınca, Müslüman Türk’tür Necmettin’imiz.
Anne tarafı yüz elli sene öncesinde Bulgaristan Tırnova’ya, baba tarafı yüz elli sene öncesinden Bulgaristan Burgaz’a dayanıyor. Ali Baba’dan olma, Ayşe Ana’dan doğma. Altı çocuğun en küçüğü. Adapazarı Meşelili. Köylülerine küsüp kafası atınca Ali Baba’nın, yüzlerce dönüm arazisini satıp önce şehir merkezinde (Ofis) üç katlı bir ev yapmış, sonra da İstanbul’a göç. Necmettin daha iki yaşındayken İstanbul Küçükyalılı günler başlıyor ailede. Müstakil bir ev yapıyor Ali Usta çocuklarına. (İstanbul’daki altmış beş yıllık bu baba evi hâlâ ayaktadır bugün, ne güzel!)
Demokrat Partili bir babanın oğlu Necmettin. 1960 Askerî Darbesi’nde içeride misafir edilecek kadar partili Ali Baba. Evde sekiz nüfus olduğuna inanmayın, her sabah üç misafir daha girip çıkıyor eve: Tercüman Gazetesi köşe yazarlarından Ergün Göze’yi, Rauf Tamer’i, Ahmet Kabaklı’yı da okutturuyor her sabah Ali Baba, evin küçüğü Necmettin’e mutlaka.
1977. On yedisinde bir yetimdir artık Necmettin. Babasını ötelere uğurluyor. Kartal Ticaret Lisesi öğrencisi Necmettin, serde Ülkücülük ve yetimlik, her sabah beşte kalkıp bakkal bakkal gazete dağıtıcılığı… Günde iki buçuk lira yevmiye ile ayakta kalma mücadelesi.
Annesinin tabiriyle “keser ucuyla” altı çocuğunu büyüten Ali Usta’dan çocuklarına kalan üç güzel miras: Çalışkanlık, dürüstlük ve vatanperverlik. Necmettin, baba yadigârı bu üç emaneti tam elli yıldır sırtında, kalbinde, ruhunda gezdiriyor.
İTÜ SMF’ye başlayana dek berber çıraklığından marangozluğa, bakkal çıraklığından baklavacılığa… tam on dört meslekte çalışmışlığı var Necmettin’in. Mühendislik Fakültesi’nde, her şeye rağmen huzur dostluk arkadaşlık, yer yer de haylazlıkla geçiyor dört sene.
Ve Selim Gündüzalp ile Zafer Dergisi günleri. Necmeddin Subaşı adıyla dergide çıkan ilk yazılar. Askerî darbe (12 Eylül 1980). Selim Gündüzalp’in omuzunda yandaki düğün salonunun tuvalet penceresinden kapısı mühürlü dergiye atlayıp bazı kitapları aktarış…
Bir şeyi daha keşfediyor Necmettin Arman: Pazarlama hocası Muhittin Karabulut’un da etkisiyle meslek olarak pazarlamayı seçiyor. Sonrasında İstanbul Üniversitesi İşletme İktisadı Enstitüsü’nde Vehbi Koç Vakfı bursuyla dereceyle tamamlanan yüksek lisans. Dönemin DPT Müsteşarı Dr. Ertan Yülek Hoca’dan gelen “Gel seni DPT’ye uzman alayım, ABD’ye göndereyim” teklifi. Hayat arkadaşı İnci öğretmenin, “Aman be Necmettin, içeceğimiz bir tas çorba değil mi? Ne işimiz var Amerika’da?” sözüyle teklifi reddediş. Geçen kırk iki senede ECA, Ege Seramik, PDK, Umpaş Seramik, Duratiles - Akgün Seramik gibi firmalarda pazarlama müdürlüğü, genel müdürlük, yönetim ve icra kurulu üyelikleri, genel koordinatörlükler, CEOluklar. Hep üstün başarılarla.
Bir doğum gününde eşi İnci Hoca’ya jesti, onun adına Şanlıurfa’da bir kütüphane yaptırıp armağan etmesidir. Dünyanın en güzel, en zarif, en faydalı doğum günü hediyesi. Gel, senin alnından bir daha öpeyim be Necmettin! Hasretle. Takdirle. Minnetle.
Bizim Necmettin’in ömrü nasıl geçiyor?
Bizim Necmettin’in ömrünü dört şey dolduruyor bana göre: İş (meslekî başarılar), kültür sanat faaliyetleri (Sezai Karakoç’tan Ersin Nazif Gürdoğan’a, Rasim Özdenören’den Nurullah Genç’e, birçok şair, yazar ve sanatçıyla kadim dostluk ve buluşmalar), hayır hasenat işleri ve Fenerbahçe. Fenerbahçelidir ta Didi’den bu yana. Son yıllarda kongre üyesidir üstelik. İddia ediyorum; Necmettin futbolu başkanlardan, yöneticilerden daha iyi bilir. Teknik direktörlerle de yarışır taktik işlerinde. Gel gör ki ona kulak verilmediğinden on üç senedir şampiyonluk hak getire. Onun hayattaki tek ıstırabı Fenerbahçelilik… Allah kurtarsın diyelim.
Bir ömür bir İnci ile yaşıyor. Mutlu mu mutlu! Bir de pırlantaları var evde, Ömer Fatih. Evladı Ömer’i tek çocuk zannediyorsunuz, değil mi? Görünüşte öyle. İşin esası başka, Ömer’in ne çok kardeşi var, sayıları iki yüzü geçmiş durumda. Kimi doçent doktor, kimi mühendis, kimi öğretmen, kimi işletmeci. Anladınız siz onu. Açık ettirmeyin her şeyi daha fazla. Cömertlik de babadan kalma bir mirastır zira Necmettin’e.
Unutmadan: Bir doğum gününde eşi İnci Hoca’ya jesti, onun adına Şanlıurfa’da bir kütüphane yaptırıp armağan etmesidir. Dünyanın en güzel, en zarif, en faydalı doğum günü hediyesi. Gel, senin alnından bir daha öpeyim be Necmettin! Hasretle. Takdirle. Minnetle.
Son on iki yıldır Şumnu’da bir fabrikanın genel müdürü. Ama Türkiye’nin ve Türkçenin Bulgaristan büyükelçisi gibi çalışıyor. Sanayi kadar kültür sanat, dil ve edebiyatı da yaşatmak için gece gündüz mücadele ediyor. Görüyoruz. Ve iftihar ediyoruz onunla.
Necmettin Arman. O bizim sınıfımızın gururu. İftiharı. Yüz aklarından. Sadece sanayinin değil, iyiliğin, merhametin, cömertliğin de. Urumeli’nin yüz akı. Urumelilerin de. Çağdaş akıncı beyimiz o bizim.
